Tümü, yanlış seçilmiş cümlelerden oluşan bir giriş paragrafına sahip kısa hikâyenin gelişme bölümüne nasıl başlanmasını bekliyordunuz ki? Belki de söylemeye gerek yok ancak yine de telaffuz edilmelidir ki, gelişme bölümünün ilk ve bu ikinci cümlesi de tamamen yanlış. Giriş bölümünden umduğunu bulamayarak bir ümitle gelişme bölümüne geçen okur, üzgünüm, bu bölümün son cümlesi de kesinlikle hatalıydı.

Evet, biraz iyimser davranarak en azından sonuç paragrafının ilk cümlesinin yanlış olmamasını dilerdim ancak sonuç ortada. Biliyorum, böyle hikâye yazılmaz ve bir hikayenin sonuç paragrafında bunun gibi yanlış cümlelere yer verilmez. Neyse efendim, siz erdiniz muradınıza; zaten doğru kimin umurunda!..

Üniversitedeyken bir Haziran ya da Mayıs ayıydı, Orduspor Süper Lig’e çıkmaya yaklaşmıştı ve Play-Off maçları Ankara’da oynanıyordu. Maça gitmiş ve desteklediğim Orduspor’un yenilgisini izlemiştim. Yıllar geçti, sene 2011 oldu Orduspor Süper Lig’e çıkmayı başardı. Ama Orduspor’un resmî internet sitesine girip “Mor-Beyaz Formalar Store’ da” haberine baktığınızda çok rahat bir şekilde takımın İngiltere Premier League’e çıktığını sanabilirsiniz!

Haberin başlığından da anlayabileceğiniz gibi “store” saçmalığı Orduspor tarafından da kullanılıyor. BJK Store vardı, mükemmel bir davranışla “Kartal Yuvası” oldu. GS Store hala kullanılıyor ve maalesef daha birçok örnek mevcut.

Takımlarımızın marka değerleri yönetim şekilleri, stadyumları, kurumsal yapıları ve futbol anlayışlarıyla göklerde geziyor ya, “store” yerine “mağaza” ya da başka uygun bir Türkçe ifade kullanırlarsa marka değerleri zedelenecek sanki! Türkiye’de sıkça görülen, bilinçsiz ve içi boş “şekilcilik” açısından kayda değer bir örnek durum aslında.

Orduspor ile ilgili haberlere göz atmak için siteye girdiğimde ve yukarıdaki paragraflarda bahsettiğim haberi ziyaret ettiğimde, bahsettiğim içi boş şekilciliğin son ama en yoğun örneğini gördüm. Hayır hayır, Burası Londra’nın bir caddesi değil. Orduspor da bir Londra ya da İngiltere ekibi değil. Ama mekâna verilen isme Londra’da bile zor rastlarsınız belki!

Cafe Store 52 Fifty Two şeklinde rezalet bir isim bulmuşlar mekâna. Şimdi rica ediyorum, formalara basılacak oyuncu isimlerinde “ş,ü,ğ,i,ö,ç” harfleri kullanılmasın. Bunların yerine “s,u,g,i,o,c” kullanılsın. Yoksa ayıplarlar adamı sevgili Ordu United!

Görsel kaynağı: Orduspor resmî sitesi

İlk bakışta 560 sayfalık bir teknoloji romanı olması dolayısıyla tercih etmekte tereddüt yaratabilecek bir kitap. Ancak oldukça akışkan bir olay örgüsüne sahip. Tabii teknoloji ile ilgisi olana :)

Maviağaç Yayınevi’nden çıkan Hayalet Program Daemon, son dönemlerin popüler oyun türü olan ve şahsen dijital bir uyuşturucu olarak gördüğüm çevrimiçi rol yapma (MMPOG) türü kitabın merkezinde olmak üzere etkileşimli dijital ve internet dünyanın birleşmesiyle kurgulanmış. Teknolojinin son nimetleri olarak gördüğümüz bilgisayar, internet ve çevrimiçi iletişim yapılarının niyetlerin bozulmasıyla nasıl bir etki sahasına sahip olabileceğini görmek istiyorsanız, o kurgu bu kitabın içinde mevcut.

Kitaptan keyif almak için mutlaka dijital dünya ve internet dünyası hakkında bilgi sahibi olmalısınız. Bu bilgi seviyesinin içinde RSS yayını da var, ağ bağlantılarının alt parçacıkları da. Benden söylemesi : ) Bir de, kitabın gerçek dünya ile dijital dünyanın olabildiğince yoğun etkileşimi ile sizleri sürekli şaşırtabileceğini söylemeliyim. Zaten bu özelliği dolayısıyla “Film dünyası için Matrix neyse roman dünyası için Hayalet Program Daemon odur” cümlesi bu kitap için telaffuz ediliyor.

Romanın hazırlık ve yazım aşamalarında Google Ekibinin Daniel Suarez’e destek olduklarını söylersek, kurgunun eften püften olmadığına dair güçlü bir kanıt sunmuş oluruz diye düşünüyorum. Google’ın yanı sıra, kitabın temel taşlarını teşkil eden birçok unsur gerçekçi bilgi ve makalelere dayanıyor. Hatta kitabın internet sitesinde o makalelere ulaşabiliyorsunuz.

Fiyat olarak da şu sıralar çok uygun miktarlara çekilen Daniel Suarez’in Hayalet Program Daemon kitabını tavsiye edebilirim. Bu kitapla geleceğin, geçmişin basit dünyasını ne kadar özletebileceğini pek âlâ görebilirsiniz.

Kitaptan bir alıntı:

“Bir insandan bahsetmiyoruz, Russ. Bu bir mantık ağacı. Sen “D” tuşuna bastığında bilgisayarında D tuşunu ekranda gösterme cesareti olup olmadığını merak ediyorsun. Birkaç çalışanın Hayalet’i yönettiğinden şüpheleniyorum. Umarım, kim olduğunu ses çıkarmadan bulup taraf değiştirmesi için ikna edebilirim.”

Puanım: 7.5 / 10

Birçok farklı ve yeni dijital kurguyu bizimle tanıştıran NTVMSNBC, bu kez “Çalışma Odam” sayfasıyle gönlümü kazandı. Pınar Kür‘ün çalışma odasının 360 derece olarak görüntüsünü sunan NTVMSNBC, odadaki bazı özel materyalleri seçmemizi sağlarak o materyaller hakkında bizzat Pınar Kür tarafından bilgi sahibi olmamızı sağlıyor.

Sanıyorum ki sadece yazarlarla sürmeyecek olan bu çalışma, yaratıcı ve üretici büyük üstadların nasıl bir ortamda eser verdiklerini görmemizi sağlayarak bizde olumlu dürtülere sebep olabilir.

NTVMSNBC Çalışma Odam uygulamasına bu adresten ulaşabilirsiniz.

Kitap, Zerdüştlük inancı merkezli efsanevî bir hikâyeyle başlıyor. Hikâyedeki her kahramanların ve olaylarının taşıdıkları simgeler, kitabın genel yapısı ve hatlarını da bize sunuyor.

Yazar, bizi masalsı ve şairane bir anlatımla Sedat ve Pınar’ın aşkına götürüyor. Bu dünyadan beklediklerini alamamış iki insan onlar ve onları bir araya getiren de bu. Fakat Sedat ve Pınar ne iş yaparlar, nerede yaşarlar, geçmişleri nasıldır gibi sorulara alabildiğimiz bir yanıt yok. Lakin geçmiş sadece aşktan ve acılardan ibaretse evet, Pınar’ın ve Sedat’ın geçmişlerini de çok iyi biliyoruz. Pınar ve Sedat bir yerlerde yaşıyorlar, meşgul oldukları birer uğraşıları var, nereden geldiğini bilmediğimiz gelirleri de var ki aç değiller. Bu cümleleri çok rahatlıkla söyleyebilmekle birlikte “ama nasıl?” sorusunun karşılığı neredeyse tamamen koca bir sıfır. Bu bilinmezlik, Pınar ve Sedat’ın birbirlerini göremeyişi konusundaki yazarın çabasını da baltalıyor. Sedat ve Pınar bir şekilde görüşemiyorlar ancak neden görüşemiyorlar ve nasıl oluyor da bir süre sonra görüşebiliyorlar bilmiyoruz.

Kitabın anlatımında bir roman için fazla denecek kadar şiire özgü unsurlar var. Yazarın ilk kitabı için söylediğim “divan edebiyatından kesinlikle başarılı” olur şeklindeki cümlemi burada da rahatlıkla kurabilirim. Ancak bu bir romansa bakış açımız da ona göre olmalı. Anlatım bazen o kadar şiire özgü ki tevriye sanatına da rastlayabiliyoruz:

“Kaçıyorum, tozu dumana* katarak yürüyorum her gece hayallerimin üzerine ve devam mecburiyeti olan bir dersmiş gibi artık intihar!”

*Toz ve dumanın buradaki diğer anlamı eroin ve esrar.

Bazen şiirde her kıtayı aynı cümle ile başlatma özelliğini, burada da bazı arka arkaya gelen paragrafların ilk cümlelerinin aynı olması şeklinde görebiliyoruz.

Dikkatimi çeken bir diğer unsur da, kitapta sonu gelmez virgül kullanımı, bazı cümlelerin koyu yazılması ve bazı kelimelerin büyük yazılması. Anlatılanlar, kurulan cümleler mükemmel olabilir (ki mükemmel güzellikte birçok cümle var) ancak bunları “bak bu cümleler öyle yabana atılır şeyler değil ha” der gibi sunmak oldukça itici bir durum oluşturuyor. Bu konuda okuyucu rahat bırakılmalı. Zaten okuyucu o cümleyi kendine yakın hissetmesi halinde koparıp alacaktır.

Karakterlere gelecek olursak, yazının başında da dediğim gibi bir boşluğa temel atmış şekilde yaşamları var. Sedat karakteri, “Şizofreni Yalnız Oynanmaz”daki Cenk gibi adeta “acınası bir şair” kişiliğine sahip.

Kitapta karakterlere dair dikkatimi çeken en bariz durum, Sedat gibi Pınar ve Çiğdem’in de şairane üsluplara sahip olmaları. Mesela Pınar, “Bırakmayacağım seni. And olsun, Venüs’ün yüzüme cömertçe sürdüğü güzellik saçan incecik parmaklarına! Bırakmayacağım seni! Bırakırsam kezzap olsun duru gözyaşların ve coşkun bir nehir gibi aksın yanaklarımda!” gibi cümleler kuruyor. Çiğdem’de aynı şekilde “Hiç anlaşılamadım ben! Yıllar geçtim, ellerim yağmur, dudaklarım kapkara çamur! Kim öpsem ağır yaralıydı, kimse sarılsam ince mağrur! Yollar geçtim yolarken saçlarımı yollarıma döşenmiş mayın korkusu! Kime inansam ölü bulundu, kime âşık olsam adı nüfus kayıtlarında yoktu!”  şeklinde cümleler sarf ediyor.

Yazarın ikinci kitabı olması haliyle beklentim büyüktü “Aşk ve Acı, İhanet ve Kehanet”ten.  Ancak umduğumu bulamadım ve istemesem de bu kadar olumsuz bir inceleme yazmak zorunda kaldım. Şöyle bir durum var ki, yazar da bana katılıyor ve “Acemice yazılmış bir romandaki zavallı kahramanlar olarak kalalım!” diyor.

Her ne kadar teknik özellikler bakımından böyle bir kitap olsa da, içerdiği çok kaliteli ve etkileyici cümleler de mevcut. Onların da bir kısmını paylaşmak istiyorum.

Arının içtiği suyun tadını nasıl anlatırsın ki içtiği her damla suyu zehre çeviren yılana?!

Hiç kimsenin ona sunmaya bile cesaret edemeyeceği büyük bir aşk sunmuş olmama rağmen susamış dudaklarına, gayri meşru bir cenin cesedi gibi koydu ihaneti avuçlarıma.”

Masumiyetini görünce bakışlarında, dudaklarım Araf’tı çünkü;  korkak dokunuşlarınsa Sidret-ül Münteha! Dokundum, secdeye kapanıp af dileyen günahkâr deliler gibi, dokundum çilek kokan dudaklarına! Ve topu topu iki kısa anda değişiverdi dünya!

İstanbul, Ekim ayı, Şizofren hastalığı ve varlığı yokluğu belli olmayan Deniz’den yola çıkıyor yazar. Öyle bir yol ki bu, divan edebiyatı havasında devrik cümlelerde süslenmiş; bazen tırmanıyor bazen de yokuş aşağı yuvarlanıyorsunuz. Eğer kelime oyunlarından ve psikolojik durumlara dair felsefî düşüncelerden uzak değilseniz, bu kitabı daha çok beğeneceksiniz.

Kitabın ilk cümlesiyle birlikte yazar İstanbul’u anlatıyor. Kimi zaman bir cennet kimi zaman bir cehennem yerine döndüğünü düşündüğü ve Fatih Sultan Mehmet’in biricik sevgilisi İstanbul’u her şeyin sebebi sanki. İnsanın bazen İstanbul’a sarılası geliyor bazen de bir daha dönmemek üzere kaçası…

Kahramanımız bir şizofren. Hiçbir roman kahramanı yoktur ki,  adını kitabın ortasında öğrensin okur. Ama bu kitapta var. Kitabın 15. Sayfasında öğreniyoruz kahramanımızın adının Cenk olduğunu. Cenk bir şair ve aynı zamanda felsefe öğrencisi. Geçimini ailesinden gelen parayla sağlıyor. Hastalığı sebebiyle dışarı bile çıkamıyor. Hastaneye yatırılması gereken bir hasta durumuna bile geliyor. Ancak bu özelliklere sahip Cenk’in hayatının aşkı Selin ile nasıl tanışabildiğini, hastalığının sebebinin tam olarak ne olduğunu bilemiyoruz. Cenk’in aile hakkında neredeyse hiçbir bilgi verilmemesi, bu kadar ağır bir hastalık geçiren aile bireyinin aileden kopuk olması kurgu konusundaki küçük eksiklikler kanımca. Bu roman bir Avrupalı ya da Amerikalı yazardan çıkmış olsaydı, bu durumu normal görebilirdik ancak her Türk ailesi çocuğundan bihaber yaşayamaz.

Selin neredeyse mükemmel bir kız Cenk için. Cenk’in O’nu kırmasına, hatta parçalamasına bile göğüs geriyor sevgisi için. O’nu aldatmasına bile bir şekilde anlam verip, katlanabiliyor. Selin de üniversite öğrencisi. Neredeyse her gün, evden hiç dışarı çıkmadan Cenk ile zaman geçiriyor. Bu arada zaman zaman Selin’in de şairane konuşmaları dikkatimi çekmedi değil. Tabii ki sevgililerin ortak noktaları olabilir; ancak üslup olarak da birbirlerine fazla yakın olduklarını, bunun Selin karakterini yaratırken oluşan bir eksi özellik olarak gördüğümü de belirtmeliyim.

Ve her şeyin sebebi olan fakat aynı zamanda sadece bir hiç olan Deniz. Cenk’in kafasında yaratılan bir karakter aslında o. Karakter terimini kullanmak bile pek doğru değil aslında Deniz için. Zira hiçbir zaman böyle birinin olmadığı kitabın sonunda Cenk’in ağzından öğreniyoruz ve bu durumdan o zaman emin olabiliyoruz. Deniz, Cenk’in hayallerinin katili, “saçları camdan” güzel bir kız. Bütün kötülüklerin kocasız anası Deniz.

Bir de Demet var. Günümüz bedensel aşkların simgesi. Milyonlarca kirli “aşk”ın güzel bir temsilcisi. Ancak Demet’in Deniz’e olan benzerliği, mantık sınırlarını oldukça zorlayan bir üçlü ilişkiye sürüklüyor bizi. Kimi zaman Demet’e, kimi zaman da Cenk’e küfredebileceğiniz bir ilişki bu. Tüm yaşananların Cenk’in hastalığından kaynaklanması, şizofrenler için her şeyin mubah olduğunu gösterircesine davranan Selin’i de zaman zaman anlamakta zorlanıyor. Ancak biraz daha düşününce Cenk’e de Selin’e de hak verebilirsiniz. Veremeyebilirsiniz de! Çünkü anlatımdaki ustalık ve kitabın bu bölümündeki çeşitli bakış açılarından bir araya gelen anlatım şekli sizi arada bırakıyor. Bu bence önemli ve başarılı bir nokta.

Kısaca bu şekilde değinebileceğimiz kitabın yapı taşları, birkaç eksiklik dışında “verimli denizlerden” toplanmış diyebilirim.

Kitabın ilk sayfalarını okuduğumda -yazarının da çok iyi bildiği gibi- sanki divan edebiyatından alınmış beyitlerin hece ölçüsü doğrultusunda düz yazıya aksetmelerini gördüm. Rahmi Bey, divan edebiyatının günümüzdeki güçlü temsilcisi olabilir. Ancak konu düz yazı ve roman olunca, devrik cümlelerin aşırı fazlalığı ve şiirler anlatım bir yere kadar hoş karşılanabiliyor. Kısmen olumsuz bir özellik olarak karşımızda duran bu durum, birçok okuyucunun kitabı keşfedemeden rafa kaldırmasına sebep olabilir. Altı çizilesi, defalarca okunası öyle cümleler var ki, sizlerle paylaşmadan geçemeyeceğim.

“Hayalperestim… Hayallerime rengârenk tüllerin ardından bakarım hep ve renkli dumanlar eşlik eder gözkapaklarımı iskambil evler gibi deviren kedere. Uzun zamandır uyumadım, ama rüyalarım da hiç bitmedi. Kahverengiden elaya transit geçmeye uğraşan hüzünlü gözlerim, yıllar önce öğrenmişti uyanıkken rüya görmeyi!

Çünkü erken kurulmuş bir düşten son hızla yeryüzüne düşerken göğün göğsünde unuttum gözlerimden birini. Ve görünmez bir gözyaşı gölünde bulanık bir gölgeydi gövdeyi hor gören gözü pek bedenim!”

———————————–

“Sen, kurbağa prensler diyarının, saçları camdan Rapunzel’i! Göremezdin ki hiç ellerine cam kırıkları saplanmış cesetleri… Bu yüzden hiç kızmadım sana! Ve parçaladım kendimi senden gizlice çaldığım bir tutam saçla…”

Kitap çok geniş tasvirlerden oluşan bir anlatımdan meydana geliyor. Başka başka dünyalardan gelen parçalar bir cümlede birleşiveriyor kimi zaman. Ancak kimi zaman yazarın kendini tekrar ettiğini de görüyoruz.

Yazarın ilk kitabı olması açısından son derece başarılı bir eser “Şizofreni Yalnız Oynanmaz”. Şizofreni hakkında da detaylı bir çalışma yapıldığı da ortada. Kesinlikle alınası ve okunası bir yapıt.

Künye Bilgileri

Kitabın adı: Mai ve Siyah

Yazarın adı: Halid Ziya Uşaklıgil

Yayınevi ve basım yılı: Hilmi Kitabevi – 1945

Sayfa sayısı: 286

Romanın ilk cümleleri:

“Sofranın etrafında yedi kişi idiler. Birgün, Mir’ati Şuun sahibi imtiyazı Hüseyin Baha efendi, matbaaya çehresinde bir başka sevinç parıldıyarak girdiği zaman dört nüshadan beri devam eden “Dahilî sanatlar” makalesinin alına son kelimesini iri bir yazı şeklinde karalamakla meşgul olan başmuharrir Ali Şekibe demiştiki:”

Künye Bilgileri

Kitabın adı: Başlangıçtan Tanzimata Kadar Türk Edebiyatı Tarihi

Yazarın adı: Hıfzı Tevfik Gönensay & Nihad Sami Banarlı

Yayınevi ve basım yılı: Remzi Kitabevi – 1942

Sayfa sayısı: 252

Künye Bilgileri

Kitabın adı: İzahlı Eski Metinler Antolojisi

Yazarın adı: Şükrü Kurgan ( Ankara Gazi Lisesi Edebiyat Öğretmeni)

Yayınevi ve basım yılı: Ankara Maarif Matbaası – 1943

Sayfa sayısı: 271

Künye Bilgileri

Kitabın adı: Duman

Yazarın adı: Ivan Turgenef (Çeviri: Haydar Rifat)

Yayınevi ve basım yılı: Hilmi Kitabevi – 1938

Sayfa sayısı: 297

Romanın ilk cümleleri:

“1862 senesi ağustosunun sonunda Baden-Beden’in mâhut sohbet salonunun önünde büyük bir kalabalık vardı. Hava lâtif idi:Yeşil ağaçlar, sevimli şehrin beyaz evleri, şehri ferahlandıran dağlar, her şey bir neş’e havası teneffüs ediyor… yakmıyan, parlak bir güneşin şularından ayrı bir haz duyuluyordu.”

Künye Bilgileri

Kitabın adı: Saadet Yolları

Yazarın adı: Cemil Sena Ongun

Yayınevi ve basım yılı: Tefeyyüz Kitabevi – 1948

Sayfa sayısı: 240

Romanın ilk cümleleri:

“Güneş batıyor; içinde yaşadığım şehir, bin bir aldatıcı renge bürünerek yavaş yavaş kararıyor; her aldatan şey gibi, tabiat de, ruhumuzu, büyüleyici bir renk ve sessizlik kaynağına yaklaştırıyor; şehrin kararmasını ve canlıların ortalıktan birer birer çekilmesini görerek her şeyin sükûn ve inzivaya dalacağını sanmayınız. Yorulanları, korkakları, ümitsizleri gizlemeğ çalışan bu karanlık perdenin arkasında yeni bir hayat, yeni bir savaş ve yeni bir kaynaşma da vardır.”

Künye Bilgileri

Kitabın adı: Bir İçim Su

Yazarın adı: Refik Halid

Yayınevi ve basım yılı: Semih Lûtfi Kitabevi – 1939

Sayfa sayısı: 176

Künye Bilgileri

Kitabın adı: Günlerin Getirdiği

Yazarın adı: Nurullah Ataç

Yayınevi ve basım yılı: Akba Kitabevi – 1946

Sayfa sayısı: 157

Künye Bilgileri

Kitabın adı: Safo

Yazarın adı: Alfons Dode ( Çeviri: Haydar Rifat)

Yayınevi ve basım yılı: Şirketi Mürettibiye Matbaası – 1934

Sayfa sayısı: 258

Künye Bilgileri

Kitabın adı: …Ve Allah Gazeteciyi Yarattı

Yazarın adı: Halit Kıvanç

Yayınevi ve basım yılı: İstanbul Matbaası – 1959

Sayfa sayısı: 160

Künye Bilgileri

Kitabın adı: Tais

Yazarın adı: Anatole France (Çeviri: Nâzan Danişmend)

Yayınevi ve basım yılı: Semih Lûtfi Erciyas Sûhulet Kitabevi – 1938

Sayfa sayısı: 178

Romanın ilk cümleleri:

“O zamanlar çöl, münzevî keşişler yatağı idi. Münzevilerin kendi ellerile daldan, kilden yaptıkları sayısız kulübeler Nil’in iki sahilinden öteye beriye serpilmiş gibiydi; ama öyle mesafelerle serpiştirilmişti ki bunlarda oturanlar birbirlerinden ayrı yaşıyabilmekle beraber icabında birbirlerine yardım da edebilirlerdi.”

Künye Bilgileri

Kitabın adı: Dominik

Yazarın adı: Eugene Fromentin (Çeviri: Ali Kâmi Akyüz)

Yayınevi ve basım yılı: Hilmi Kitabevi – 1941

Sayfa sayısı: 340

Romanın ilk cümleleri:

“Şimdi okuyacağınız bu pek basit ve lüzumundan çok az roman tarzında olan hikâyeyi bana mahremane anlatan arkadaşım:”

Künye Bilgileri

Kitabın adı: Gaip Ufuklar

Yazarın adı: James Hilton (Çeviri: Hikmet Hikây)

Yayınevi ve basım yılı: Ahmet Halit Kitabevi – 1946

Sayfa sayısı: 128

Romanın ilk cümleleri:

“Sigaralar sönüyordu. Uzun seneler ayrı yaşadıktan sonra bir arada toplanan üç eski mektep arkadaşı idik.”